Spaarnestad Photo
Menu_robmoorees02.jpg

Rob Moorees

Life is Strange, Photostories by Rob Moorees

Fotograaf en curator Rob Moorees struint regelmatig de beeldbank door op zoek naar opmerkelijke beelden of bijschriften.
Hieronder een selectie van zijn vondsten…
Photographer and curator Rob Moorees regularly browses through the image bank in search of remarkable images or captions.
Below a selection of his findings... (The stories attached are only written in Dutch)


SFA006004665.jpg

Poppenmoedertje

Originele bijschrift: "Studio-opname, alcohol, poppenmoedertje aan de drank. Meisje (kleuter) in smock-jurkje snoept van de advocaat, likt haar vingers af onder het oog van haar pop. Nederland, (circa 1955).

Fotograaf: Walter Blum.

SFA022827859.jpg

The Green Pastures

18 juli 2019: Zojuist na het 6 uur-journaal het volgende bericht in Nieuws-uur: "Heftig debat in Amerika over een donkere zeemeermin in de nieuwe Disneyfilm."

Archieffoto (1936)
Originele bijschrift: "De film "The Green Pastures" uit 1936 waarin Onze Heer en de engelen met "al te grote vrijmoedigheid door zwarte acteurs wordt uitgebeeld" werd door de filmkeuring verboden."
Fotograaf: H. Taussig

De film was aanleiding tot vele protesten, niet alleen in Amerika: "...blasfemie om zo Bijbelse figuren te tonen..." maar ook in Europa. De vertoning werd o.a. verboden in Finland en Hongarije. Ook in Australië greep de censuur in. Desondanks was de film een groot succes.

SFA022814783.jpg

"Verliezen"

Uit de map: "Verliezen" (Collectie: "Het Leven")

Originele bijschrift: "Insecten. De overwinnende bidsprinkhaan verslindt de verliezende bidsprinkhaan", 1913.

SFA003000648.jpg

De vreugde der overwinning

"De vreugde der overwinning", Londen 1914.

Voetbalwedstrijd voor dames. Organisatie: "Steunfonds voor Varieté-artiesten". (Uit collectie "Het Leven")

Originele bijschrift: "Damesvoetbal. Voetbalwedstrijd door dames georganiseerd door het Steunfonds voor Varieté-artiesten, die door duizenden werd bijgewoond, Stadion Tottenham Hotspurs, Londen, Engeland 1914. Foto: Na de wedstrijd, de vreugde der overwinning".

SFA007004845.jpg

"Droomwensen",

Aanstaand bruidspaar met keukenkrukje (1969).

In de categorie: "Lifestyle", Publicatie tijdschrift "Libelle"

Originele bijschrift: "Reclame Libelle : Bruid van de maand, droomwensen : Jonge vrouw in geruit mantelpakje staat samen met een man in pak (aanstaand bruidspaar) lachend naar een keukenkrukje te kijken. Nederland, 1969.

Fotograaf: Ton Nelissen

Evolutie.

Portretfotografie Kloosterburen (1930- 1945) - Naarden (2019)

Atelierfoto door fietsenmaker/fotograafJacob Molenhuis, Kloosterburen, Groningen, (opname tussen 1930-1945)

De atelierfoto's van de beste Hollandse portret-fotografen van dit moment (o.a. Ernst Coppejans, Jitske Schols, Koos Breukel, etc.) blinken niet alleen uit door de pose, het inzicht van de fotograaf, de keuze van de modellen (vaak min of meer bekende personen) maar ook door de ragfijne techniek.
Ze zijn perfect belicht, messcherp, scherper dan het oog kan zien, subliem geprint. Kortom van grote klasse. Ik mag dat graag zien, deze evolutie, ook in technische zin, in de fotografie, het medium dat me erg aan het hart gaat. Vanmorgen zocht ik op de beeldbank van het Spaarnestad Archief eveneens naar opmerkelijke portretten, maar dan uit vroegere tijden. Haast onvermijdelijk belandde ik daarbij in de zeer omvangrijke archiefcollectie van de unieke fotograaf Jacob Molenhuis. Nog uit een tijd waarin de perfectie van nu een onbereikbare droom was. Er ging veel mis, het was nog de tijd van glasplaten en stinkende ontwikkelbakken en provisorisch ingerichte donkere kamers. Om over de juiste opslag van het gevoelige materiaal maar te zwijgen. Met soms als resultaat een juweeltje als dit dubbel-lportret van twee onbekende jonge jongens. Mislukt en tegelijk meer dan geslaagd, ik krijg deze foto niet meer van mijn netvlies.

SFA022007453.jpg

"Geit en Jongen", 1932.

Zoektermen: "Cirkel - Geiten - Hekserij - Magisch - Magische Cirkel - Tovenaars."

Originele archief-bijschrift: "Een tovenaar en een geiten-geleidster proberen in een magische driehoek van een geit een jongen te maken. Hier de generale repetitie daarvoor overdag". 1932. Locatie onbekend.

Een van mijn favoriete aspecten van een immens groot archief als dit: hoe vreemd het onderwerp ook is op de foto, de rubricering ervan is altijd zo koel en zakelijk mogelijk. Het leven is onbegrijpelijk en ongrijpbaar,
maar de foto moet feilloos te vinden zijn.

19 februari 2018

SFA004003397.jpg

"Jongen met zeilboot", rond 1900.

Gisteren in de Volkskrant een fraai artikel (Merel Bem) over de nieuwe expositie in het Rijksmuseum over amateurfotografie en familie-albums rond 1900.
Het omvangrijke archief van Spaarnestad Photo (ruim 13 miljoen foto's) bevat eveneens prachtige voorbeelden uit die periode. Een van mijn lievelingsfoto's uit die collectie in het archief ziet u hier, ik heb hem jaren geleden groot laten printen en hij hangt op een ereplaats in mijn atelier. Ik zie deze foto bijna dagelijks en krijg er geen genoeg van. Een juweel in mijn ogen: de rust die de jongen uitstraalt, de overvloedige klimop, het wonderlijke cirkelvormige (tijd)gat naast zijn hoofd, zijn witte kraag en strikje, de zeilboot in zijn armen.
En het besef dat hij niet meer leeft, een onvermijdelijk lot dat hij deelt met al die andere kinderen die op deze familie-foto's rond 1900 vereeuwigd zijn.

Originele archief-bijschrift: "Jongen poseert in de tuin voor een klimop met een (speelgoed – miniatuur) model zeilboot in zijn handen. Aerdenhout, rond 1910" (zie nadere uitleg verderop in mijn bericht).

16 februari 2018

SFA022823919.jpg

"Krijgslist". (Mexico, 1913)

Originele bijschrift: "De misleide tegenstander vuurt eerst op de sombrero op de rug van het paard, terwijl de ruiter vanonder het paard de vijand aanvalt".

Aanvulling originele bijschrift: "In 1913 vindt in Mexico een bloedige staatsgreep plaats. Francisco Madero verdrijft de dictator Generaal Diaz die van 1876 - 1911 Mexico regeert."

SFA022816111.jpg

Mens en dier

Berlijn, 1925. Verjongingskuur. (Categorie: Medisch)

Inenting klierstof uit de geslachtsklier van een levend dier, plus een yoghurtkuur, UV-bestraling, verjongings-gym en ritmische oefeningen.

Originele bijschrift: "In het Berlijnse Ziker instituut van chirurg, vrouwenarts dr Heinz Zieker wordt de klierstof uit de geslachtsklier van een levend dier afgenomen en in de mens gespoten (methode dr Voronoff). Samen met een UV bestraling, yoghurtkuur, ritmische oefeningen en verjongings-gym moet dat verjonging als resultaat geven". Duitsland, Berlijn, 1925.

26 november 2018

SFA003009622.jpg

Tijdsbeeld.

Miljoenen tijdsbeelden in Collectie Spaarnestad Photo.

Zag vanmorgen foto van de acteur Kevin Spacey in de Volkskrant (in een poging zich te verdedigen tegen aanklacht wegens aanranding) - plus vanmiddag deze archieffoto, uit tijdschrift "de Beatrijs", uit 1966.

Originele bijschrift bij kleurenfoto: "Flirten, sjansen: Man houdt vrouw bij de kin vast om een goed in de poppetjes van haar ogen te kunnen kijken, Nederland, 1965/1966."

Definitie van het woord "Tijdsbeeld" (bron: Algemeen Nederlands Woordenboek): "de wijze waarop een historische periode zich vertoont in het samenstel van haar kenmerkende elementen zoals gebeurtenissen, toestanden, denkwijzen, zeden en gewoonten, normen, waarden, gebruiken enz.; ook: aanschouwelijke voorstelling van al wat een periode typeert; karakteristieke weergave, beeld van tijdsomstandigheden."

Exact de reden waarom ik de Collectie Spaarnestad Photo in Den Haag van onschatbare waarde vind, de collectie bevat miljoenen van deze "tijdsbeelden", als je daar eenmaal in duikt dan duizelt het je. Niet alleen je eigen tijdperk trekt aan je voorbij maar ook alles wat er aan vooraf ging, vanaf het moment dat fotografie begin 19e eeuw -letterlijk - het licht zag. Een onuitputtelijke bron.

27 december 2018

SFA022817570.jpg

"Vrouwen. De gevaarlijkste wezens op aarde."

(De pop links is zijn beste vriend.)

Categorie: Cultuur. Trefwoord: Vrouwenhaters.

Originele bijschrift: "De 71 jarige kluizenaar, dichter, musicus, schilder en profeet Albion Clough in Camp Neddick, Maine USA, begon een kruistocht tegen vrouwen, na 2 huwelijken, waarvan de 2e 30 jaar stand hield. Hij beschouwt vrouwen als de gevaarlijkste wezens op aarde. De pop links is zijn beste vriend." 1938. Amerika.

20 september 2018

SFA022826396.jpg

Nepvogels

op Artiestensportwedstrijden, Nederland 1914.

Ik ben wel wat gewend wat het Archief betreft, zowat alles is er te vinden, maar "Nepvogels op Artiestensportwedstrijden?" Nee, die donkere steeg van de werkelijkheid was ik nog niet in gelopen. "Het is gezien (dank aan de onbekende fotograaf), het is niet onopgemerkt gebleven" (met dank aan Gerard Reve).

Originele bijschrift: "Een haan en een ooievaar met daarin twee heren tijdens de Artiestensportwedstrijden. Amsterdam, Nederland, 1914."

18 augustus 2018

SFA022827572.jpg

Sterren.

Uit de stille film "Die Unehlichen", uit 1927. ("Children of No Importance").

Vanmorgen las ik dat Robert Redford (81) het acteren voor gezien houdt. Het is genoeg geweest. Wereldberoemd, vele prijzen gewonnen, alom gerespecteerd als acteur en regisseur. Kortom, een vol en lang leven in de schijnwerpers. Ik dook even in het archief naar het begin van de filmwereld en vond deze imponerende foto van een jonge acteur waar ik nog nooit van gehoord heb, in een film waar ik nog nooit van gehoord heb. Ik zou graag deze foto aan mijn jong gestorven oma willen tonen met de vraag of zij deze knappe filmster kent, of zij mogelijk de film "Die Unehlichen" gezien heeft, op een zaterdagavond, mooi opgemaakt samen met haar vriendinnen, in een bioscoop in Tilburg. En of ze een traan weg gepinkt heeft, in het donker.

Originele bijschrift: De 10-jarige Ralph Ludwig in de hoofdrol in de filmtragedie "Die Unehlichen". 1927.

7 augustus 2018

SFA022004866.jpg

Zwemles op het zand, wegens gebrek aan water.

Vanmorgen, toen de zon weer hoger en hoger klom, snakte ik naar regen. Even later vond ik deze ultra-droge archieffoto uit 1932. Zwemles op het zand, zonder handdoek op de kant. Geen natte haartjes. Het zal toch niet? :-)

"Zwemles op het zand, wegens gebrek aan water." Australië, 1932

Originele bijschrift: "Wegens de afwezigheid van water op sommige plekken, wordt op deze wijze zwemles gegeven op het zand, Australië, 1932."

20 juli 2018

SFA001018294.jpg

Zonnemasker

1928 (Uit collectie: "Het Leven")

Originele bijschrift: "Bescherming tegen zonnestralen; vrouw in het zwembad is bang haar teint te verliezen en heeft bij het zwemmen masker op". Miami, Florida, Verenigde Staten van Amerika, 1928.

14 juli 2018

SFA022814752.jpg

Schedel met roodborstjes.

Broedplaats, Duitsland, 1932.

Uit collectie: "Het Leven".

Originele bijschrift: "Vogelnesten op vreemde plaatsen. Doodshoofd of schedel als broedplaats voor roodborstjes, Duitsland 1932."

6 juli 2018

SFA022801862.jpg

Russen leren de steppendans aan Duitse krijgsgevangenen.

Halbe, droog je tranen, strik je veters, bel Poetin en leer dansen in de Russische sneeuw.

Originele bijschrift: "Russische leger. Russen leren de steppendans aan Duitse krijgsgevangenen. Eerste Wereldoorlog, Oostfront, Rusland, 1915."

SFA022006550.jpg

Het vraagteken.

(Uit collectie: "het Leven") 1929.

Vanwege de nieuwe lente: deze archieffoto van een vrouw die ons trots en met een glimlach al haar aanbidders toont.
Het vraagteken, daar onder al die namen, fascineert me nog het meest.

Origineel bijschrift: "Dora Lee uit New York heeft al haar vele aanbidders hun initialen op haar rug laten zetten." Verenigde Staten, 1929.

21 maart 2017

SFA002013741.jpg

Vlinder.

Leendert Blok (een fotograaf die begin vorige eeuw zijn eigen unieke kleurenprocedé met glasplaten ontwikkelde) werd vooral bekend door zijn zeldzaam mooie bloemenfoto's. Maar ook deze foto van hem vind ik een juweel, niet in het minst doordat het model in vol ornaat - open gevouwen als een vlinder met spelden door haar vleugels - door de fotograaf is vastgelegd.

Origineel bijschrift: "Actrice in vlinderkostuum met borduursels en applicaties. Naam, plaats en datum onbekend."

SFA003000982.jpg

Dromen en constructies.

Zeppelin, 1911.

Originele bijschrift: "Het Duitse luchtschip LZ 10 Schwaben. De zeppelin is opgeleverd in 1911. Deze zeppelin heeft nog oude, in het oog springende stuur- en hoogteroeren uit de beginperiode van de luchtschepen."

Het archief is een immense schatkamer waar de archiefkast waarin deze - inmiddels weer uit de lucht verdwenen - luchtschepen worden bewaard, één van mijn favoriete kasten is. Het toont een periode waarin alles mogelijk leek qua constructie. Luchtschepen als deze lijken op luchtkastelen, slechts een product van onze verbeelding, maar ze zweefden werkelijk boven de mensen. Wonderbaarlijke, geniale en gedurfde constructies, door mensen ontworpen en gebouwd . Zoveel malen groter dan de grootste dinosaurus ooit, maar ze zweefden licht als wolken boven de de steden waar op de pleinen mensen te hoop liepen om niets van het schouwspel te missen. Niet alleen de constructie
heeft hier mijn bewondering, ook fotografisch vind ik deze - ruim honderd jaar oude - opname een juweel. Het lijkt wel of het medium fotografie in de eerste eeuw van haar bestaan al haar hoogste piek heeft bereikt. Alsof het ene wonder - de ontdekking van de fotografie - uitgevonden was om juist op het tijd de andere wereld-wonderen voor altijd vast te leggen en te bewaren, als bewijs dat we niet gedroomd hebben maar werkelijk getuige waren.


 Life is Strange, by Rob Moorees.

Fotograaf en curator Rob Moorees stelde het boek en de tentoonstelling Life is Strange samen. Life is Strange toont de veelkleurige, bizarre, gruwelijke en ontroerende beeldenstroom waarmee de twintigste eeuw de huiskamers van onze (over)grootouders binnendenderde. Door de razendsnelle ontwikkeling van fotografie kreeg iedereen plotseling de kans deel te nemen aan onbekende geschiedenissen waar men niet zelf bij kon zijn. ‘Fotografisch allerlei van overal’ zoals het in tijdschrift Het Leven heette: veelal anonieme foto’s van dramatische ongevallen, wonderbaarlijke verschijningen, verre volkeren, opmerkelijke uitvindingen, opvallende gebruiken en merkwaardige personages. Rob Moorees maakte uit meer dan 12 miljoen van dergelijke beelden uit de collectie Spaarnestad van het Nationaal Archief een selectie met een ongekende visuele kracht.

ISBN 978-94-6208-233-5 | juni 2015 | Rob Moorees, met essays van Maarten Asscher en Saskia Asser | design: SYB | Nederlands, Engels | paperback | 17 x 24 cm | 320 pag. | geillustreerd (140 kleur) | in samenwerking met: Huis Marseille, Nationaal Archief/Spaarnestad Photo | met steun van: Stichting Jacques de Leeuw, Stichting De Gijselaar-Hintzenfonds, Stichting Dr. Hendrik Mullers Vaderlandsch Fonds

ISBN 978-94-6208-233-5 | juni 2015 | Rob Moorees, met essays van Maarten Asscher en Saskia Asser | design: SYB | Nederlands, Engels | paperback | 17 x 24 cm | 320 pag. | geillustreerd (140 kleur) | in samenwerking met: Huis Marseille, Nationaal Archief/Spaarnestad Photo | met steun van: Stichting Jacques de Leeuw, Stichting De Gijselaar-Hintzenfonds, Stichting Dr. Hendrik Mullers Vaderlandsch Fonds

Life is Strange displays and dissects the bewildering flood of images with which the twentieth century burst into the living rooms of bemused Dutch families. Thanks to the rapid development of photography, suddenly everyone was given a chance to take part in unknown events taking place in every corner of the world. ‘Photographic all-sorts from everywhere,’ as the Dutch illustrated magazine Het Leven called them: photographs of dramatic accidents, extraordinary events, far-off peoples, remarkable inventions, unusual customs, and larger-than-life characters. From the 12 million of these images held in the Spaarnestad collection of the National Archives of the Netherlands, the photographer and curator Rob Moorees hand-picked a stunning selection of startling visual impact.